Ασφαλές διαδίκτυο: Πρόληψη και Συμβουλευτική

 

ASF4

 

Πρόγραμμα Πρόληψης και Συμβουλευτικής σχετικά με τους κινδύνους του Διαδικτύου:  ΠΟΣΟ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟ ΕΙΝΑΙ ΤΕΛΙΚΑ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ;

 

Τα τελευταία χρόνια όλο και βομβαρδιζόμαστε από πληροφορίες που μας αφυπνίζουν σε καταστάσεις στο Διαδίκτυο που μοιάζουν να μην μπορούν να ελεγχθούν τόσο από τους γονείς όσο και από τα παιδιά. Εθισμός, αποπλάνηση, εκφοβισμός, κλοπή δεδομένων, παιδοφιλία, τζόγος…Βαρύγδουποι όροι που κάνουν τους γονείς, τους εκπαιδευτικούς και όσους ασχολούνται με παιδιά και εφήβους να αισθάνονται ανεπαρκείς ως προς την διαχείριση του φαινομένου. Η ανεπάρκεια αυτή -κυρίως των γονιών- εκδηλώνεται συνήθως με απαγορεύσεις χρήσης του Διαδικτύου. Προσπαθούν να αποσυνδέσουν τα παιδιά τους από τον υπολογιστή εμπλεκόμενοι σε μια οδύσσεια λόγου και αντίλογου, εντάσεων , απαγορεύσεων και τιμωριών δίχως ποτέ να καταλήγουν κάπου. Άλλωστε η .. «κόντρα» γονιών /παιδιών δύσκολο να καταλήξει σε συνεννόηση γιατί σχεδόν πάντα αντικατοπτρίζει την αδυναμία που νιώθουν και τα δύο μέρη να υπερασπιστούν και να τεκμηριώσουν τις επιθυμίες και τις ανάγκες τους το ένα στο άλλο. Είτε μέσα είτε έξω από το Διαδίκτυο κανείς γονιός δεν ήρθε σε συνεννόηση με το παιδί του όταν προσπαθούσε να δώσει λύση σε αυτό που τον έκανε να αγωνιά εφαρμόζοντας την τεχνική της απαγόρευσης. Ας αποτραβηχτούμε λιγάκι από τον «βομβαρδισμό πληροφοριών» και την κινδυνολογία κι ας αναρωτηθούμε.

  • Μόνο με το Διαδίκτυο μπορεί κάποιος να εθιστεί;
  • Μόνο εκεί μπορεί να αποπλανηθεί, να τον «στριμώξουν στην γωνιά;
  • Μόνο εκεί μπορεί να ανταμώσει παιδόφιλους;
  • Η να του «κλέψουν» τα προσωπικά του στοιχεία;
  • Μήπως μόνο στο διαδίκτυο μπορεί να ξεγελαστεί και να χειραγωγηθεί;

Τρεις και τέσσερεις γενιές αν γυρίσω πίσω θα βρω γονείς να μιλούν και να ενημερώνουν τα παιδιά τους για αυτά τα θέματα όταν τα παιδιά ετοίμαζαν τα πρώτα δοκιμαστικά τους πετάγματα έξω από το σπίτι.

  • «Μη μιλάς με αγνώστους»
  • «Μη μπεις σε αυτοκίνητο κάποιου που δεν γνωρίζεις όσο φιλικός και να σου είναι»
  • «Μη πιεις από το ποτό άλλου γιατί ποτέ δεν ξέρεις τι σου έχει βάλει μέσα»
  • «Θέλω να ξέρω που είσαι μήπως και συμβεί κάτι»
  • «Αν θες να καπνίσεις να έχει τα δικά σου τσιγάρα και να μην παίρνεις από τους άλλους»
  • «Μη λες τα προσωπικά μας στον καθένα»
  • «Ότι συμβεί να έρθεις σε εμένα»

Και πόσες ακόμα διαχρονικές συμβουλές! Μερικοί από εμάς τους σημερινούς γονείς, σαν παιδιά, βγήκαμε έξω στον κόσμο ακολουθώντας τους κανόνες της οικογένειας μας η και απορρίπτοντας κάποιους από αυτούς. Κάποιες φορές επιστρέψαμε πίσω και τους διαπραγματευτήκαμε εκ νέου φέρνοντας στους γονείς μας πληροφορίες που δεν είχαν, τους βοηθήσαμε να κάνουν τα… updates τους! Κι έτσι μάθαμε πώς να διαχειριζόμαστε τον κόσμο μας και να τον τρυγάμε. Αλλά και μερικοί από μας τους σημερινούς γονείς , σαν παιδιά, «κουτουλήσαμε» πολλές φορές στην αδυναμία των γονιών μας να δαμάσουν τους φόβους τους θεριεμένους από την έλλειψη ενημέρωσης για το τι έχει αλλάξει στον έξω κόσμο. «Σπάσαμε τα μούτρα μας» σε τοίχους που δημιουργεί η έλλειψη αλληλεπίδρασης μαζί τους. Αναγκαστήκαμε να αγνοήσαμε τις απαγορεύσεις που δεν μας εξήγησαν και τους παραπλανήσαμε με ψέματα και δικαιολογίες γιατί αυτό καταλάβαμε πως θελαν να ακούσουν για να εφησυχαστούν. Κι έτσι μάθαμε να επιβιώνουμε στη ζωή πολλές φορές ακροβατώντας σε κινδύνους που θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί. Όμως πάντοτε όταν η εξώπορτα του σπιτιού κλείδωνε, τόσο οι γονείς μας όσο κι εμείς κοιμόμαστε ήσυχα μέχρι το επόμενο πρωί. Αυτό που ουσιαστικά αλλάζει με την παρουσία του Διαδικτύου στη ζωή μας είναι ότι η εξώπορτα του σπιτιού μένει καθημερινά, πρωί και βράδυ, ορθάνοιχτη. Πως θα την ασφαλίσουμε αυτή την ορθάνοικτη πόρτα; Αποσυνδέοντας τον εαυτό μας και τα παιδιά μας από το Διαδίκτυο; Αποκοβόμαστε από αυτό το πολύ-εργαλείο με τις τόσες εφαρμογές του στον κόσμο της εκπαίδευσης, της ενημέρωσης, της επικοινωνίας , της διασκέδασης, της κοινωνικής επαφής , τους εμπορίου, του εργασιακού χώρου; Όχι βέβαια. Κάνουμε αυτό που γινόταν πάντα:

  1. Ενημερωνόμαστε για το τι συμβαίνει. Τι έχει αλλάξει, τι παραμένει ίδιο.(παρατήρηση, διάβασμα, εκπαίδευση, συζήτηση με άλλους γονείς, σχολές γονέων, σεμινάρια κ.λ.π)
  2. Συζητάμε και ανταλλάσουμε πληροφορίες με τα παιδιά μας. (Ανοιχτή επικοινωνία. Συζήτηση με τα παιδιά και τους εφήβους μας ώστε να καταλάβουμε τις ανάγκες , τις προτιμήσεις , τα ενδιαφέροντα τους και που πάνε όταν μπαίνουν στο Διαδίκτυο)
  3. Αποκτάμε από κοινού γνώση και δημιουργούμε εννοιολογικά εργαλεία για να κατανοήσουμε τον κόσμο του Διαδικτύου περαιτέρω. ( Που μπορούμε να βρούμε με ασφάλεια αυτό που χρειαζόμαστε.)
  4. Ορίζουμε και εφαρμόζουμε κανόνες που μας προστατεύουν έτσι ώστε να απολαμβάνουμε ότι μας προσφέρεται χωρίς να κινδυνεύουμε ( Κάθε οικογένεια έχει τον δικό της τρόπο και δημιουργεί τους δικούς της κανόνες προστασίας βασισμένους στις σχέσεις των μελών και την κουλτούρα της)
  5. Αποδεχόμαστε ότι το Διαδίκτυο δεν είναι ένας «άλλος» κόσμος από τον φυσικό μας κόσμο. Είναι προέκτασή του και αλλάζει συνεχώς. Αυτό σημαίνει πως επαναπροσδιοριζόμαστε κάθε τόσο και δεν εφησυχάζουμε

Καταλήγουμε λοιπόν ότι η ανοιχτή επικοινωνιακή σχέση με τα παιδιά επιτρέπει να τα εκπαιδεύουμε και μας εκπαιδεύουν κι έτσι να μαθαίνουμε παρέα, να μοιραζόμαστε και να «συναρμολογούμε» μαζί τις εμπειρίες μας και να κινούμαστε με ασφάλεια είτε μέσα είτε έξω από το Διαδίκτυο.

Οκτωβρης 2014 Εύη Ψάλτη